HomeCurrent Affairsયુનિફોર્મ સિવિલ કોડ હિજાબ વિવાદ બાદ ફરી એકવાર ચર્ચામાં આવ્યો યુનિફોર્મ સિવિલ...

યુનિફોર્મ સિવિલ કોડ હિજાબ વિવાદ બાદ ફરી એકવાર ચર્ચામાં આવ્યો યુનિફોર્મ સિવિલ કોડ, જાણો શું છે UCC?

કર્ણાટકમાં મુસ્લિમ વિદ્યાર્થિનીઓના હિજાબને લઈને થયેલા વિવાદને કારણે દેશમાં અને આ વખતે યુનિફોર્મ સિવિલ કોડ (યુસીસી) પરની ચર્ચા ફરી એકવાર તેજ થઈ ગઈ છે.
તકનો લાભ લેતા ઉત્તરાખંડના મુખ્ય પ્રધાન પુષ્કર સિંહ ધામીએ પણ UCC પર ઉચ્ચ સ્તરીય સમિતિ બનાવવાની અને જો રાજ્યમાં ભાજપ ચૂંટણી જીતે તો તેનો અમલ કરવાની જાહેરાત કરી છે.
પરંતુ આખરે યુસીસી શું છે, ચાલો જાણીએ.

યુનિફોર્મ સિવિલ કોડ શું છે?
યુનિફોર્મ સિવિલ કોડનો અર્થ છે – દેશના તમામ ભાગોને લાગુ પડતો સમાન કાયદો. અત્યારે, દેશમાં લગ્ન, છૂટાછેડા, ઉત્તરાધિકાર અને દત્તક લેવા જેવા મુદ્દાઓ પર તમામ ધર્મોના પોતાના અંગત કાયદાઓ છે અને તેઓ તેનું પાલન કરે છે.
જ્યારે UCC લાગુ થશે, ત્યારે તમામ ધર્મના લોકોએ આ મુદ્દાઓ પર પણ સમાન કાયદાનું પાલન કરવું પડશે.
આ માત્ર એક વિચાર છે અને તેને વિગતવાર કેવી રીતે આકાર આપવામાં આવશે તેના પર કંઈ નક્કી નથી.

UCC પર બંધારણ શું કહે છે?
ભારતીય બંધારણના અનુચ્છેદ 44માં UCC નો ઉલ્લેખ છે. જેમાં સરકારને તમામ નાગરિકો માટે સમાન નાગરિક સંહિતા બનાવવાનો નિર્દેશ આપવામાં આવ્યો છે.
હાલમાં, દેશમાં હિંદુ, શીખ, બૌદ્ધ અને જૈન જેવા ભારતીય ધર્મો પાસે હિંદુ કોડ બિલ છે જે લગ્ન, છૂટાછેડા અને ઉત્તરાધિકાર જેવા ક્ષેત્રોમાં લાગુ પડે છે, પરંતુ અન્ય ધર્મોમાં અલગ કાયદા છે.
મુસ્લિમ પર્સનલ લૉ મુસ્લિમોને લાગુ પડે છે, જે 1937 પછી બહુ બદલાયો નથી.

આઝાદી સમયે UCC શા માટે લાગુ કરવામાં આવ્યું ન હતું?

rajendra prasad 11zon
આઝાદી સમયે UCC શા માટે લાગુ કરવામાં આવ્યું ન હતું?

આઝાદી પછી ભારતમાં UCC પર ચર્ચા ચાલી રહી છે અને બંધારણ સભામાં તેની ચર્ચા થઈ હતી.
દેશના પ્રથમ રાષ્ટ્રપતિ રાજેન્દ્ર પ્રસાદ અને બંધારણના નિર્માતા ડૉ. ભીમરાવ આંબેડકર પણ UCC જેવા કાયદાની તરફેણમાં હતા.
તત્કાલીન વડા પ્રધાન જવાહરલાલ નેહરુ પણ UCCની તરફેણમાં હતા, પરંતુ તેઓ માનતા હતા કે UCC વિભાજનની પીડામાંથી ઉભરી રહેલા લઘુમતીઓ માટે યોગ્ય રહેશે નહીં અને આ માટે અનુકૂળ સમયની રાહ જોવી જોઈએ.

UCC ના ફાયદા શું છે?
યુસીસીના સમર્થકોનું કહેવું છે કે તમામ ધર્મોના અંગત કાયદાઓમાં લિંગ પૂર્વગ્રહ છે અને જો યુસીસી લાગુ કરવામાં આવશે તો આ ભેદભાવ નાબૂદ થશે. ઉદાહરણ તરીકે, UCCના અમલ સાથે, ટ્રિપલ તલાક જેવી મહિલા વિરોધી પ્રથાઓને સમાજમાં કોઈ સ્થાન નહીં મળે.
UCC ખાનગી કાયદાઓના સરળીકરણ તરફ પણ દોરી જશે અને વિવિધ વિભાગો વચ્ચે એકતા અને રાષ્ટ્રવાદી ભાવનાને મજબૂત કરશે.
તેનાથી દેશ ધર્મનિરપેક્ષ હોવાનો સિદ્ધાંત પણ મજબૂત થશે.

યુસીસી સામે શું દલીલો છે?
UCC ના વિરોધીઓને સૌથી મોટો ડર એ છે કે તેના બહાને લઘુમતીઓ પર હિંદુઓનો બહુમતીવાદ લાદવામાં આવી શકે છે.
આ ઉપરાંત, બંધારણની કલમ 25 પણ UCC વિરુદ્ધ ટાંકવામાં આવી છે, જેમાં દરેક ભારતીય નાગરિકને તેના ધર્મનો દાવો કરવાનો અને તેનું પાલન કરવાનો અને તેનો પ્રચાર કરવાનો અધિકાર છે.
તેઓ દલીલ કરે છે કે જો UCC લાગુ કરવામાં આવશે, તો તે લોકોની ધાર્મિક સ્વતંત્રતા અને વ્યક્તિગત કાયદામાં દખલ કરશે.

કોર્ટ અને સરકારનું સ્ટેન્ડ શું છે અને હવે આગળ શું?

supreme court 11zon
વિવિધ અદાલતોએ સરકારને ઘણી વખત UCC લાગુ કરવાનો નિર્દેશ આપ્યો છે

દેશની વિવિધ અદાલતોએ ઘણી વખત સરકારને UCC લાગુ કરવાની દિશામાં પગલાં લેવાનો નિર્દેશ આપ્યો છે, પરંતુ સરકાર આ દિશામાં આગળ વધવામાં આનાકાની કરી રહી છે.
UCCનો અમલ એ વર્તમાન ભાજપ સરકારનું એક મોટું વૈચારિક વચન છે.
નિષ્ણાતો કહે છે કે તેને લાગુ કરતાં પહેલાં તેના પર પૂરતી ચર્ચા થવી જોઈએ અને જો યુસીસીનો ઉપયોગ માત્ર સાંપ્રદાયિક રાજકારણના સંદર્ભમાં કરવામાં આવે તો તે નુકસાનકારક સાબિત થશે.

RELATED ARTICLES

STAY CONNECTED

Latest News