HomeWorldશ્રીલંકા દેવાળું ફૂંકવાની સ્થિતિમાં કેવી રીતે પહોંચ્યું અને અત્યારે શું છે સ્થિતિ?

શ્રીલંકા દેવાળું ફૂંકવાની સ્થિતિમાં કેવી રીતે પહોંચ્યું અને અત્યારે શું છે સ્થિતિ?

ભારતનો પાડોશી દેશ શ્રીલંકા આર્થિક સંકટનો સામનો કરી રહ્યું છે અને અહીં મોંઘવારીનો દર આસમાને છે. અહીં એક મહિનામાં ખાવાની વસ્તુઓ 15 ટકા મોંઘી થઈ ગઈ છે અને બટાટા 200 રૂપિયે કિલો વેચાઈ રહ્યા છે.
દેવાથી ડૂબી ગયેલું શ્રીલંકા નાદારી તરફ આગળ વધી રહ્યું છે અને ઘણા અહેવાલોમાં કહેવામાં આવ્યું છે કે તે આ વર્ષે તેની જાહેરાત કરી શકે છે.
ચાલો જાણીએ શ્રીલંકામાં આ સ્થિતિ કેવી રીતે સર્જાઈ.

સૌથી પહેલા જાણી લો કે નાદારી શું છે?
જ્યારે કોઈ દેશ પર એટલું દેવું હોય છે કે તે તેને ચૂકવી શકતો નથી, ત્યારે તે નાદાર બની જાય છે. અત્યારે ફોરેન એક્સચેન્જ રિઝર્વ અને ફોરેન ડેટના રેશિયો પ્રમાણે જોવામાં આવે છે કે કયો દેશ નાદાર થવા જઈ રહ્યો છે.

શ્રીલંકાની સ્થિતિ શું છે?
આંતરરાષ્ટ્રીય સમાચાર એજન્સી એએફપી અનુસાર, શ્રીલંકા પર 26 અબજ ડોલરનું દેવું છે જે તેણે મુખ્યત્વે ભારત, ચીન અને જાપાન પાસેથી લીધું છે. શ્રીલંકા પર ચીનનું પાંચ અબજ ડોલરનું દેવું છે અને ગયા વર્ષે તેણે ચીન પાસેથી એક અબજ ડોલરની વધારાની લોન પણ લીધી હતી.
શ્રીલંકાએ આ દેવું હપ્તામાં ચૂકવવાનું છે અને દેશના નાણામંત્રી બાસિલ રાજપક્ષેના જણાવ્યા અનુસાર, 2022માં દેશે લગભગ $7 બિલિયનનું દેવું ચૂકવવાનું છે.

વિદેશી મુદ્રા ભંડારની સ્થિતિ શું છે?

foreign
શ્રીલંકામાં વિદેશી મુદ્રા ભંડારની સ્થિતિ શું છે?

નવેમ્બર 2021માં શ્રીલંકા પાસે $1.6 બિલિયનનું વિદેશી મુદ્રા ભંડાર હતું, જે માત્ર ત્રણ અઠવાડિયા માટે આયાત બિલને આવરી લેવા માટે પૂરતું હતું.
છેલ્લા બે વર્ષમાં આમાં નોંધપાત્ર ઘટાડો થયો છે. 2019ના અંતે શ્રીલંકાની વિદેશી હૂંડિયામણ અનામત $7.6 બિલિયન હતી, જે તેના પાંચ મહિનાના આયાત બિલને પહોંચી વળે એમ હતી.
2020માં તે ઘટીને $5.7 બિલિયન થઈ ગયું અને હવે $1.6 બિલિયન થઈ ગયું છે.

18 જાન્યુઆરી સુધીમાં $500 મિલિયનનું દેવું ચૂકવી દેવાનું છે, નહીં તો નાદાર થઈ જશે
શ્રીલંકાએ 18 જાન્યુઆરી સુધીમાં જ આંતરરાષ્ટ્રીય બોન્ડમાં $500 મિલિયન ચૂકવવાના છે અને જો તે આમ કરવામાં નિષ્ફળ જશે તો તે નાદાર થઈ જશે. દેશની સરકારે આ લોન સમયસર ચૂકવવાનું કહ્યું છે.

શ્રીલંકા આ સ્થાને કેવી રીતે પહોંચ્યું?
શ્રીલંકાની આર્થિક કટોકટી કોવિડ રોગચાળાના આગમન સાથે શરૂ થઈ હતી. આ રોગચાળાને કારણે પ્રવાસન પર ખરાબ અસર પડી હતી, જે દેશના જીડીપીમાં 10 ટકાથી વધુ હિસ્સો ધરાવે છે.
પ્રવાસન પર આ નકારાત્મક અસરને કારણે દેશમાં બે લાખથી વધુ લોકોએ તેમની નોકરી ગુમાવી દીધી છે.
પ્રવાસનમાંથી વિદેશી હૂંડિયામણ પણ 2019માં $7.5 બિલિયનથી ઘટીને જુલાઈ 2021માં $2.8 બિલિયન થઈ ગયું છે.

કટોકટીનાં કારણો શું છે?

srilanka economy 2
શ્રીલંકામાં આર્થિક સંકટને કારણે

શ્રીલંકામાં આ સ્થિતિ માટે કોવિડ રોગચાળો અને પ્રવાસીઓનું નુકસાન એકલું જવાબદાર નથી અને અન્ય ઘણા પરિબળો પણ આ આર્થિક સંકટમાં ભૂમિકા ભજવે છે.
આમાં રાષ્ટ્રપતિ ગોટાબાયા રાજપક્ષેની સરકાર દ્વારા વધુ ખર્ચ, ટેક્સ કાપને કારણે સરકારની આવકમાં ઘટાડો અને ચીનના દેવાની ચુકવણી વગેરેનો સમાવેશ થાય છે.
આ સિવાય ખેતીમાં સંપૂર્ણપણે ઓર્ગેનિક જવાના નિર્ણયથી ખાદ્ય પદાર્થો અને અર્થવ્યવસ્થાને પણ અસર થઈ છે.

મોંઘવારી અને ગરીબીની શું હાલત છે?
આર્થિક સંકટના કારણે શ્રીલંકામાં મોંઘવારી રેકોર્ડ સ્તરે છે અને વસ્તુઓની કિંમત દર મહિને 10-11 ટકા વધી રહી છે.
દુકાનદારો એક લિટર દૂધના પેકેટ 100 ગ્રામના ભાવે વેચી રહ્યા છે કારણ કે કોઈ ગ્રાહક એક લિટર દૂધ ખરીદવાની સ્થિતિમાં નથી. 100 ગ્રામ લીલા મરચા 71 રૂપિયામાં મળે છે.
સ્થિતિ એ છે કે રોગચાળાની શરૂઆતથી અત્યાર સુધીમાં પાંચ લાખ લોકો ગરીબી રેખા નીચે આવી ગયા છે.

શ્રીલંકાની સરકાર શું કરી રહી છે?

gotabaya 11zon
રાષ્ટ્રપતિ ગોટાબાયા રાજપક્ષેની સરકાર શું કરી રહી છે?

આ આર્થિક સંકટમાંથી બહાર આવવા માટે શ્રીલંકાની સરકાર વિદેશી મદદનો માર્ગ અપનાવી રહી છે. તેણે ઈન્ટરનેશનલ મોનેટરી ફંડ (IMF) પાસેથી લોન માંગી છે.
આ સિવાય તેણે ભારત પાસેથી આર્થિક મદદ પણ માંગી છે અને તાજેતરમાં ભારતે તેને 90 મિલિયન ડોલરની મદદ આપી છે. ભારત તેને $1.5 બિલિયન સુધીની કુલ સહાય આપી શકે છે.
ચીન અને બાંગ્લાદેશ તરફથી પણ મદદ મેળવવાના પ્રયાસો કરવામાં આવી રહ્યા છે.

સામાન્ય નાગરિકોની મદદ માટે શું કરવામાં આવી રહ્યું છે?
સામાન્ય લોકોને રાહત આપવા માટે સરકારે $1.2 બિલિયનના રાહત પેકેજની જાહેરાત કરી છે. જે ખેડૂતોને નુકસાન થયું છે તેમને સબસિડી આપવામાં આવશે. આ ઉપરાંત ખાદ્ય પદાર્થોનું નિશ્ચિત ભાવે વેચાણ થાય તે માટે સેના તૈનાત કરવામાં આવી છે.

RELATED ARTICLES

STAY CONNECTED

Latest News